احتمالا این بحث مورد توجه بسیاری از خانم‌ها قرار خواهد گرفت؛ طلا!
با گفتن کلمه طلا، اصولا اولین چیزی که به ذهنمان می‌رسد، طلای زرد براق است. طلا به‌علت آنکه فلزی بسیار نرم و چکش‌خـور است، بـاید بـا فــلزات دیگـری آمیـختـــه شود تــا استحکام لازم را پیدا کند. به غیر از طلای ۲۴ عیار، مـابقی، آلیاژ طلا نامیده می‌شوند. مس، نقره، نیکل و پالادیوم بــرای استحکام بیشتر و فلز روی به ایـن خـاطر بـه طـلا افــزوده می‌شود تا اکسیژن هوا را جذب کــرده و از اکـسیـدشــدن مـس و نـقـره جـلوگیــری کنـــد. عـیار طلا یا همان قـیـراط (KARAT)، درجـه خـلوص طـــلا را مشـخـص می‌کند. هـر قیـراط، ۱/۲۴ درصـد کل طلا در آلیاژ طلا را تعیین می‌کـنـد.
البته آن را با CARAT که وزن الماس و دیگر سنگ‌های قیمتی را مشخص می‌کند، اشتباه نگیرید. یکCARAT معادل ۲۰۰ میلی گرم است.
اگر طلا را با مس و نقره مخلوط کنیم (در صورتی که مقدار طلای آن بیشتر باشد)، طلای زرد حاصل می‌شود اما اگر طلا را با نقره، مس و روی (نقره این ترکیب بیشتر است) مخلوط کنیم، طلای سبز به دست می‌آید و اگر طلا و مس (مقدار مس بیشتر از طلا باشد) را ترکیب کنیم، طلای قرمز (صورتی) نتیجه آن است.
طلای سفید هم ترکیبی از طلا، نیکل، پالادیوم، نقره و روی است.
طلای سفید طبیعی، خاکستری روشن است؛ بـه هـمـین خاطر برای سفیدتر جلوه دادن آن، از روکش رادیوم برای پوشش آن استفاده می‌کنند. باتوجه به اینکه رادیــوم پــس از مدتی ساییده می‌شود، باید مجددا طلای سفید را روکش کرد؛ ایـن مدت ۱۲ تا ۱۸ ماه است.
نقره یکی دیگر از انواع جواهرآلات مصرفی است که مثل طلا بسیار نرم بوده و به‌سرعت آسیب می‌بیند، از این رو آن را معمولا با فلز مس ترکیب می‌کنند تا استحکام لازم را پیدا کند. درجـه خلوص نقره را با واحدهایی از هزار قسمت می‌سنجند. نقره پس از مـدتی به‌خـاطـر اکسـیـدهای گوگرد موجود در هوا یا عرق بدن، دچار تیرگی می‌شود کـه بـاید آن را مجددا پرداخت کرد.
پلاتین یا پلاتینیوم، فلزی سنگین و بسیار مقاوم است که مـعمولا با پـالادیـوم، رادیـوم، ایـریـدیوم، مس، روتیوم و تیتانیوم ترکیب می‌شود. درجه خلوص آن مانند نقره، بر پایه هزار قسمتی است. اگر بخواهیم پلاتین را با طلای سفید مقایسه کنیم، باید بگوییم پلاتین سنگین‌تر از طلای سفید است. این فلز به‌طور طبیعی، سفید بوده و درخشندگی و لومینانس بیشتری از طـلای سفید دارد. همچنین از طلا کمیاب‌تر بوده و در نتیجه گرانبهاتر است. در نهایت اینکه پلاتین مقاومت بیشتری نسبت به کدرشدگی دارد.

- تمیز کردن نقره :

اگر انگشتر نقره شما به هر دلیل مثلأ مجاورت با مایع سفید کننده (وایتکس) سیاه شد ناراحت نباشید.آن را مدتی داخل آب نمک غلیظ بیندازید سپس چند دقیقه آن را روی فرش که پرزدار است محکم بکشید می بینید که مثل اول سفید می شود.

اگر گردنبند یا انگشتر نقره ای شما کدر شده است باید آنها را مدتی در آب لیمو بگذارید و سپس با آب گرم بشویید و بعد با یک تکه پارچه جیر آنها را جلا دهید.

راه دیگر برای پاک کردن نقره جات این است که یک ظرف به حجمی که بتوان نقره ها را درون آن قرار داد تهیه کنید و مقداری سرکه در آن بریزید روی شعله گاز تا بجوشد و بعد آب بکشید و خشک کنید.

- طلا و جواهرات:

برای براق کردن یا پاکیزه نمودن این فلزات می توانید یکی از روشهای زیر را بکار بگیرید:

1) مقداری مایع ظرفشویی در آب بریزید و روی اجاق گرم کنید و وسایل طلایی را درون آب قرار دهید و با مسواک برس بزنید و سپس با آب داغ بشویید و خشک کنید و با پارچه جیر جلا دهید.

2) پودر صابون را درون آب داغ بریزید و چند قطره آمونیاک به آن اضافه کنید و برس نرم لطیفی به آن بزنید و آن را با آب نیم گرم خوب بشویید و خشک کنید و سپس در الکل فرو برید و بشویید تا هیچ چرکی باقی نماند.

3) مقداری خمیر دندان را به همراه یک مسواک روی جواهرات مالش دهید و سپس طلاها را کاملأ شسته و خشک کنید.

4) با مقداری آبلیمو و کمی مایع ظرفشویی طلاهای خود را جلا دهید.

چگونگی شناخت طلا

عوامل شناخت طلا عبارت است از: سنگ محک و تیزآب (اسید)، که هر کدام را به طور جداگانه بررسی می نماییم.
سنگ محک:
سنگی است سیاه رنگ از جنس سیلیسیوم و کوارتز و در شکلهای مختلف در بازار وجود دارد و در هنگام استفاده باید دمای آن حدوداً به اندازه دمای بدن باشد، یعنی 37 درجة.س باشد.
تیزآب:
در بعضی از کتابها تیزآب سلطانی همان اسید نیتریک خالص می باشد که توسط محمد زکریای رازی کشف شده است. این اسید را در اصطلاح عامیانه بنام جوهر شوره می شناسند و فرمول آن (HNO3) می باشد.
اگر در مقدار (30CC) این اسید مقدار (0.5CC) اسیدکلریدریک (HCL) و اسم عامیانه جوهر نمک اضافه میگردد، عیار تیزآب بالاتر خواهد رفت بطوریکه تیز آب سلطانی برای اعیار=17/(750) استفاده می شود.
تیزآب سلطانی +0.5cc (HCL) برای عیار =18(750) استفاده می شود.
نحوه عمل (شناخت طلا):
ابتدا فلز مشکوک به طلا را روی سنگ محک (20 بار) میکشیم سپس مقداری تیزآب عیار شده را روی آن میکشیم (به اندازة یک قطره).
واکنش یکی از موارد زیر است:
1- هیچ واکنشی دیده نمی شود: نتیجه آنکه فلز مربوطه طلایی با همان عیار تیزآب می باشد.
2- رنگ اثر کشیده شده روی سنگ کم رنگتر می شود: در این حالت عیار فلز مربوطه پایین تر از عیار تیزآب می باشد.
3- اثر روی سنگ محک بکلّی محو میگردد: که حاکی از این است که فلز مربوطه یا اصولاٌ طلا نیست و یا دارای مقدار کمی طلا می باشد که می بایست با آزمایشات دیگری (ری گیری) مقدار آن مشخص شود.
روش دیگر شناخت طلا:
روی قسمتی از فلز مشکوک به طلا را کمی سوهان میکشیم تا چنانچه فلز آبکاری شده است، لایه آبکاری شده از بین برود. سپس در محل سوهان زده شده یک قطره تیز آب عیار شده می زنیم:
- هیچ اثری برروی آن ندارد و این نشان می دهد که فلز طلا بوده و هم عیار و یا بالاتر از تیزآب می باشد (توجه: فلزی روی و کرم در برابر تیزآب واکنش نمی دهد که بر اساس رنگ و خصوصیت فیزیکی و شیمیایی قابل شناخت هستند.)
- محل مربوطه به روی فلز بر اثر آب سیاه می شود که هر چه سیاهی بیشتر باشد نشان دهندة آن است که فلز طلا با عیار پایینتر از عیار تیزآب می باشد.
- براثر ریختن تیز آب محل به رنگ سبز به جوش می آید و بعد از پاک کردن تیز آب با یک دستمال محل براق می شود. در این حالت فلز مربوطه طلا نبوده و مقطع براق شده رنگ اصلی فلز را نشان می دهد.
توجه: ضرورت دارد طلاهایی که از قبل عیار آنها مشخص باشد، داشته باشیم (عیارهای مختلف) و هنگامی که یک طلا مشخص شد در کنار آن طلایی را که قبلاً مشخص دارد روی سنگ محک میکشیم و سپس با مقایسة رنگ آنها می توان عیار طلا را مشخص نمود.
طریقه پاک کردن سنگ محک:
« هر زمان سنگ محک پر شد و جای خالی برروی آن برای محک زدن دوباره نبود می توانید روی سنگ را تیز آب ریخته و سپس روی آن نمک پاشیده و بعد آنرا با آب بشویید.»
تذکر: طلای سبز از طلای زرد در مقابل تیز آب سلطانی واکنش آرامتری نشان می دهد زیرا دارای نقرة بیشتری است.

واحدهای توزین طلا

- هر گرم 1000 میلی گرم و هر میلی گرم یک سوت است.
- هر گرم 1000 سوت است.
واحد دیگری که هنوز در نزد طلافروشان و جواهر فروشان مصطلح است مثقال می باشد که هر مثقال برابر 4 گرم و 608 سوت است یعنی 608/4 گرم.
- تذکّر:
واحد وزنی سنّتی دیگری که هنوز پس از طی زمانهای زیاد وطولانی در بین زرگرها در بعضی از نقاط کشور مورد استفاده قرار میگرد: نخود، لپه و گندم است که:
- هر نخود برابر است با 192 سوت است.
- هر نخود برابر است با 2 لپه است.
- هر لپه برابر است با2 گندم است.
مهم: برای توزین سنگهای قیمتی از واحد وزنی قیراط استفاده می نمایند.
هر قیراط برابر با 200 سوت است.
هر 5 قیرایط برابر با 1 گرم است.
مهم: آنچه در اصطلاح و در بازار سنّتی زرگرها مثقال شرعی گفته می شود با مثقال معمولی متفاوت است. هر مثقال شرعی برابر با 18 نخود است در حالیکه هر مثقال معمولی برابر با 24 نخود است.
واحد توزین فلزات در کشورهای اروپایی و آمریکایی:
هر انس تروی دقیقاً برابر با 103431/31 گرم است.
واحد وزنی دیگر پوند است که عبارت است از پوند تروی و پوند معمولی است.
- پوند تروی برابر با 12 انس است.
- پوند معمولی برابر با 16 انس است.
نام دیگر انس معمولی، انس لندن می باشد. که هر انس معمولی برابر 28 گرم می باشد. واحد اندازه گیری متداول دیگری که در طلا جواهر سازی اروپا و آمریا وجود دارد که پرین نامیده می شود. هر گرین برابر با648 گرم است..
ینی ویت واحد اندازه­گیری دیگری در سیستم تروی است. هرپنی ویت برابر با 24 گرین است.
تذکّر:
در ترازوهای معمولی که در آنها از وزنه استفاده میگردد وزن هر وزنه یاسنگ برروی آن حد گردیده است و بهتر است پس از توزین طلا و جواهرات باتر از روی معمولی هر سنگ در جای خودش در داخل جعبة چوبی مخصوص قرار دهیم تا دچار سردرگمی و اتلاف وقت نگردیم.
- طلای شرعی:
به مقدار 16 نخود طلای 24 عیار یک مثقال طلای شرعی گفته می شود.

آبکاری

آبکاری:
روکش کردن یک قطعه طلا بوسیله طلا به روش الکترولیز را آبکاری می گویند. آبکاری به منظور زینت و یا حفظ قطعه از عوامل جوی می باشد که در ده مرحله انجام می­ گیرد.
1. آماده سازی زیر کار:
براق کردن و تمیز کردن زیرکار در آبکاری طلا الزامی می باشد که این عمل معمولاً بوسیله دینام انجام می­گیرد. بر روی دینام   فرچه­های موئی و نمدی یا پنبه­ای قرار داده و برای از بین بردن خط های نسبتاً عمیق با فرچه موئی همراه با روغن معروف به  پنزا (PENZA) استفاده میگردد. و برای براق کردن روی کار از روغن پولیش مخصوص طلا همراه با فرچه موئی استفاده می کنند. در کارگاه­های طلاسازی برای براق نمودن از دستگاه ساچمه زن استفاده می­ گردد که به نسبت فرچه سیمی برای پرداخت در مورد وزن طلا از کسری کمتری برخوردار می باشد.
2. شستشو با شوینده­ هائی که چربی را از بین می برند:
پودرهای شستشو همراه با آب داغ هر گونه چربی و کثافات را از روی محل کارپاک کرده و زمینه مساعدی فراهم می نماید.
بعد از اتمام شستشو با چربی گیرها آنرا با آب شهر آب می کشیم.
برای از بردن لک انگشت دست و سایر چربی هائی که در گوشه کار ممکن است باشد بوسیله وانی شامل 30 گرم سیانور پتاسیم یا سدیم (NACN یا KCN) در یک لیتر آب مقطر و در ولتاژی بین 12-10 ولت به مدت حداکثر یک دقیقه انجام می­گردد. لازم به ذکر است که قطب منفی را به کاتد یا قطعه مورد نظر وصل می کنیم.
 شستشوی دوبار با آب شهر که باعث بهبود کیفیت کار خواهد شد.
 لیزگیری:
عمل لیزگیری برای این منظور قطعه را دورانی شامل یک لیتر آب مقطر 100 یا یک استکان اسید سولفوریک غلیظ (H­2SO4) قرار می دهند.
شستشو با آب مقطر مرحله بعدی می باشد.
آبکاری (توضیح بعداً داده خواهد شد).
شستشو کامل با آب شهر.
خشک کردن که معمولاً از خاک اره استفاده می شود. خاک اره در کیفیت خشک شدن تأثیر بسزایی دارد و بهترین نوع خاک اره درخت شمشاد که گرم شده می باشد.
تشکیل دادن وان آبکاری:
استفاده از وانهای استیل بودن پوشش موجب تجزیه تدریجی سیانور شده و کیفیت الکترولیت را تغییر می دهد لذا ضروری است از وانهای شیشه­ای از نوع پیرکس- فایبر گلاس و یا وان فلزی با پوشش P.V.C استفاده نمود. در صورتی که غیر از وان استیل چیز دیگری در دسترس نباشد می توان از دو قطعه صفحه استیل که از وان عایق شده باشد استفاده نمود.
نحوه تهیه الکترولیک:
موارد مورد نیاز عبارتند از :
 - آب مقطر 
- یک گرم طلای عیار 9/999 
- 3گرم ئیدروژن  
- 3 گرم کربنات سدیم یا پتاسیم 
- 5 گرم سیانور سدیم یا پتاسیم 
- یک استکان تیز آب سلطانی
- (HNO3­)  یک استکان جوهر نمک (HCL) 8) یک چهارم استکان محلول آمونیاک یا (NH­4OH)
نحوه تهیه:
ابتدا بشر شیشه­ای یک گرم طلای مورد نیاز را که کاملاً نازک شده ریزریز کرده و تیز آب سلطانی و اسید کلریدریک را به آن اضافه کرده و بر روی هیتر قرار می دهیم بر اساس حرارت طلا در تیز آب و جوهر نمک حل می شود.
سپس بعد از سرد شدن مقدار یک چهارم استکان محلول آمونیاک(NH­4OH) به آن اضافه می شود و بعد به ترتیب مقدار 3 گرم هیدروژن فسفاته و 3 گرم کربنات سدیم و یا پتاسیم و مقدار5 گرم سیانور سدیم به آن اضافه کرده حجم محلول را با استفاده از آب مقطر یک لیتر می رسانیم. لازم به ذکر است که خالص بودن آب مقطر یکی از دلایل کیفیت کار می باشد برای امتحان آب مقطر، مقداری از آنرا برروی لام آزمایشگاهی بریزید، بعد از خشک شدن نباید هیچگونه رسوبی یا تغییر  رنگی مشاهده شود.
مقادیر ذکر شده برای تهیه یک لیتر آب طلای معمولی کافی است. برای آبکاری به ضخامت بیشتر مقدار طلا را بیشتر در نظر میگیرند و آبکاری غیر استادارد برای بدلی کار از 5% گرم در لیتر استفاده می شود.
بعد از آبکاری بر اثر استفاده، مقدای از غلظت طلای داخل وان کم می شود. برای تقویت وان می توان سیانور طلا 88% و یا حداقل 68% استفاده نمود. برای اضافه کردن سیانور طلا 88% بعلت غیر محلول بودن در آب کم کم در محلول میریزیم تا آرام آرام حل شود، ولی سیانور طلا 68% را می توان در مقداری آب مقطر حل کرده و بعد به محلول الکترولیت وان اضافه نمود.
بعد از استفاده از محلول آنرا در داخل شیشه دهان تنگ و بدور از نور نگهداری نمائید و از ورود آب آشامیدنی و چربی به داخل محلول و وان آبکاری مجدداً خودداری فرمائید.
در هنگام آبکاری حتماً موارد زیر را رعایت کنید:
- سطح کار صاف و صیقلی باشد.
- میزان طلای درون وان بیش از اندازه مورد نیاز باشد.
- زمان آبکاری را حدوداً 30 ثانیه در نظر بگیرید، زمان زیاد باعث کدر شدن آبکاری می گردد.
- فاصله کار را تا آند کم در نظر نگیرید.
- دمای مورد نیاز در حدود بین 50 تا 70 نرمال است. بدیهی است که دمای زیاد کدری کار را بدنبال خواهد داشت.
- قطعه را در وان به صورت افقی وارد کنید. تمام جهات کار را با حرکت دست در برابر آند قرار دهید، تاروکش یکنواخت گردد.
- اگر روکش به قرمزی بزند نشان دهنده آن است که در الکترولیت املاح مس وجود داشته است.
- اگر سیانور زیاد باشد، روکش کمرنگ یا بدرنگ است.
- اگر سیانور وان کم شود، روکش قرمز شفاف است.
- جنس آند می تواند از استیل و پلاتین و یا شمش طلا باشد.
- ولتاژ مورد نیاز بین 8 تا 12 ولیت می باشد، قطب مثبت را به آند و قطب منفی را به کاتد (کار ) وصل کنید.
- شستشوی سریع بعد از آبکاری یا آب مقطر باعث ثبات بیشتر آبکاری خواهد شد. محلول آب مقطری که بعنوان شستشو استفاده می شود، را به وان اضافه کنید تا از هدر رفتن طلا جلوگیری نمایئد.
چند نکته مهم:
- در اصطلاح حرفه­ای زر گرها (نیم عیار) به عیار 12 گویند.
- طلای متفرقه: در اصطلاح زرگری به مصنوعات مستعمل و یا شکسته که به دلایل مختلف عیار آن مشخص نیست طلای متفرقه گویند و تفاوت آن با طلای آب شده این است که طلای آب شده دارای عیار تعیین شده است ولی عیار طلای متفرقه مشخص نیست.
- فرق بین شمش تیزابی و شمش معمولی این است که درجه خلوص شمش تیزابی هیچوقت به 9/999 نمی رسد، در حالیکه درجه خلوص شمش 9/999 است.
- اسیدهای مصرفی در طلاسازی:
در طلاسازی از 4 نوع استفاده می گردد:
- اسیدبوریک
- اسیدسولفوریک
- اسید نیتریک
- اسید کلریدریک

روشهای جداسازی طلا از سایر ترکیبات

ملغمه:
ترکیب هر فلز با جیوه را ملغمه گویند. میل ترکیبی طلا با جیوه زیاد است و یکی از روشهای جداسازی طلا از سایر ترکیبات است. برای جداسازی طلا از جیوه تبخیر می شود و طلا باقی میماند.
غالکاری:
غالکاری روشی است که طلا را از فلزات دیگر جدا میسازد. معمولاً در کارگاههای طلاسازی مقداری خاکه طلا در اثر سوهان زدن، اره کاری و ... در کف کارگاه میریزد این مقدار طلا با مواد دیگر از جمله خاک کف کارگاه و فلزات احتمالی دیگر مخلوط می شود که با روشهای معمولی قابل تفکیک نمی باشد. برای بازیافت این مقدار طلا باید کلاً خاک کف کارگاه را به غالکار سپرد.
طلای تیزآبی:
تیزاب همان اسیدنیتریک (HNO3) می باشد. طلا در هیچ اسیدی حل نمیگرد و این درباره اسیدنیتریک نیز صدق می کند. از این خاصیّت طلا برای جداسازی ناخالصی آن استفاده می کنند، بدین ترتیب که طلا را در زمانی خاص در داخل تیزاب قرار می دهند.
به مرور زمان بار منفی آن که ممکن است: مس، نقره و... باشد حل میگردد و طلا باقی میماند. عیار طلای بدست آمده بدین روش بین 990 الی 995 می باشد و طلای با عیار 999 را نمی توان بدست آورد (تقریباً از این روش برای غالکاری نیز استفاده می کنند) لازم به ذکر است که در هنگام قرار دادن طلا در تیزاب باید دمای تیزاب معمولی بوده و گرم نشده باشد طلای بدست آمده با عیار ذکر شده را طلای تیزابی گویند.
طلای ری گیری شده:
ری گیری روشی است که در آن از طریق تیزاسیون عیار دقیق فلز مربوطه را با استفاده از ترازوی آنالتیک بدست می آورند، بنابراین طلای ری گیری شده طلایی است که عیار دقیق آن مشاخص شده باشد.

شکستن طلا

گاهی دیده می شود که پس از ذوب، طلا حالت ترد و شکننده دارد به این حالت شکستن طلا گویند.
شکستن طلا به دو دلیل است:
- وجود ناخالصی یا نخاله در طلا
- عدم رسیدن به نقطه ذوب در حین ذوب طلا
وجود ناخالصی یا نخاله در طلا:
بعضی از فلزات در هنگام ترکیب با طلا به علّت عدم همخوانی اتمی بطور کامل با آن ترکیب نشده و وجب شکستن طلا می شوند، فلزاب سرب، قلع، آلومینیوم و پلاتین از آن جمله اند. کلیه موادی که باعث شکستن در طلا میشوند، در اصطلاح (نخاله) نامیده می شوند. برای از بین بردن این نوع شکستن مقداری سیانور را در هنگام ذوب به طلا اضافه می کنیم.
تذکر:
در هنگام استفاده از سیانور باید کاملاٌ دقت کرد که با دست تماس پیدا نکرده و حتماً از ماسک استفاده شود زیرا سیانور ماده فوق العاده خطرناکی است.
عدم رسیدن به نقطه ذوب:
در هنگام ذوب کردن طلا هنوز به درجه ذوب نرسیده باشد و آن را در ریژه بریزیم، طلا شکن می شود. برای از بین بردن این حالت باید طلا را دوباره ذوب کرد و هنگامی که به نقطه ذوب رسید مقداری اسیدبوریک و تنه کار به آن اضافه نمائیم و بوسیله مفتولی از جنس آهن که قبلا نوک آن را کاملا گرم و سرخ نموده ایم مایع ذوب شده طلا را به هم می زنیم سپس در ریژه می ریزیم.
نفور:
به پاشیدن طلا در هنگام ذوب نفور می گویند که بیشتر در هنگام شکن پدید می آید.

خلاصه ای از انواع نگینها و سنگها با توجه به رنگ

خلا صه ای از نگین هایی که بیشتر مورد استفاده قرار میگیرند .
انواع نگینها و سنگها با توجه به رنگ
انواع نگینها و سنگها با توجه به رنگ آنها عبارتند از:
- مروارید:  صدفی
- زمرد: سبز
- یاقوت: سرخ، زرد، سبز، سفید و کبود
- زبرجد
- لاجورد: لاجوردی
- یشم
- کهربا
- لعل
- عقیق
- فیروزه: سبز
- الماس
- حدیده: مشکی نوک مدادی
- استار: آبی یا بنفش
- اپال: صدفی
نکاتی در مورد سنگها و نگینها:
- انواع مروارید:
مروارید پرورشی، مروارید ژاپنی، مروارید بدل، مروارید بحرینی که بهترین نوع مروارید است.
انواع زمرد:
زمرد هندی، زمرد برزیلی، زمرد بدل (ژیپون)
زمرد دو نوع تراش دارد تراش صاف و تراش منشور با قاعده مربع
- زبرجد:
زبرجد از سنگهای قیمتی و به مانند زمرد به رنگ زرد یا سبز در طبیعت یافت می شود.
- عقیق:
از سنگهای نیمه قیمتی است. عقیق جزء کانیهاییاست که از چندین عنصر شیمیایی تشکیل شده است.
1- عقیق خزه ای: دارای محتویاتی از بلورهای سبزرنگ میهمان به شکل خزه است که بهترین نوع عقیق خزه ای در هندوستان استخراج میگردد.
2- عقیق شجری: که سنگ مشا نیز نامیده می شود این نوع عقیق سابقا از طریق بندر موشا به اروپا حمل میگردیده و به همین علت به سنگ موشا معروف گردیده است.
3- عقیق چشمی: از لایه های دایره وار موازی یکدیگر که دارای یک نقطه تیره رنگ در مرکز هستند تشکیل شده اند.
4- عقیق آبدار: که مقداری آب در سنگ وجود دارد که به زمان پیدایش آن مربوط می گردد و در تراشهای نازک آب داخل آن قابل رویت می باشد.
5- عقیق مجوف: عقیقی که دارای حفرهای متعدد و توخالی زیادی دارد.
6- عقیق دژی: عقیقی که درون آن نقشه ای مانند دژهای قدیمی وجود دارد.
7- عقیق منظره ای: درون آن اشکالی به شکل درختان و مناظر طبیعی مشاهده میگردد.
- لعل:
لعل از سنگهای قیمت از سنگهای قیمتی بوده و در رنگ سرخ مانند یاقوت یافت میگردد. بر اثر مالش خاصیت الکتریسیته پیدا می نماید. دراصطلاح عامیانه به بلورهای قرمز رنگ آلماندین و پیروپ نیز لعل می گویند.
- لاجورد:
لاجورد از سنگهای نیمه قیمتی است که از عهد باستان در ایران شناخته شده است. لاجورد هر چه صاف تر و شفاف تر و رنگ سفید آن کمتر باشد مرغوب است.
- فیروزه:
فیروزه سنگی است قیمتی به رنگ آبی آسمانی که بهترین نوع آن در نزدیکی نیشابور بدست می آید. به سبب وجود اندکی مس در ترکیب شیمیائی متشکله آن به رنگهای آبی و سبز در طبیعت یافت می شود.
به سنگ فیروزه ای که دارای رنگ روشن است (چغاله) و به سنگ فیروزه¬ای که دارای رنگ کاملاً طبیعی فیروزه ای باشد (طفول) و به سنگ فیروزه ای که دارای رنگ کاملاً طبیعی باشد (فیروزه شجری) میگویند.
- انواع برلیان:
برلیان طبیعی، برلیان مصنوعی (اتمی)
- فرق برلیان طبیعی و مصنوعی:
برلیان اتمی پس از مدتی در آب کدر می شود ولی برلیان طبیعی کدر نمی شود. برلیان اتمی وقتی روی کار سوار می شود، زیر کار مشخص است و اگر دستمان را زیر آن بگذاریم انعکاس نور ندارد اما برلیان طبیعی دارد .
برلیان طبیعی از جنس کربن و برلیان اتمی از جنس اکسید زیر کونیوم است.
انواع برلیان ها را از روی تراش آنها مشخص می کنند.
انواع تراش برلیان:
تراش گرد، ماکیز، 8 تراش، 24 تراش، 48 تراش، تمام تراش، اشکی، باگت... وزن مخصوص برلیان 52/3 گرم بر سانتیمتر مکعب است.
نگینهایی که بر اثر حرارت میسوزند: فیروزه، عقیق، زمرد، مروارید
نگینهایی که بر اثر حرارت نمی سوزند: برلیان، یاقوت، زیرجد

انواع آلیاژ لحیم

انواع آلیاژ لحیم:
1) لحیم نرم
2) لحیم متوسط
3) لحیم سخت
طرز تهیه نقره نرم:
5 گرمی نقره خالص را با 5 گرم آلیاژ برنج مخلوط میکند و لحیم نرم را بدست می آورند که درجه حرارت ذوب آن 450 درجه سانتیگراد است.
طرز تهیه لحیم نقره متوسط:
لحیم نقره متوسط که آنرا لحیم همه کاره میگویند و ترکیبی از 5 گرم نقره خالص به اضافه 4 گرم برنج می باشد که درجه ذوب این لحیم بین 450 تا 550 درجه سانتیگراد می باشد.
طرز تهیه لحیم نقره سخت:
5 گرم نقره خالص را با 5/2 گرم آلیاژ برنج مخلوط کرده و لحیم سخت را بدست می-آوریم که درجه ذوب این لحیم بیشتر از 550 درجه سانتیگراد می باشد.
طرز تهیه لحیم طلا:
1) طرز تهیه لحیم نرم طلا: مقدار 5 گرم طلا و 500 سوت کادمیوم را با هم ترکیب نموده لحیم نرم بدست می آوریم.
2) طرز تهیه لحیم معمولی یا متوسط: 5 گرم طلا و 500 سوت کادمیوم را با هم ترکیب نموده لحیم معمولی یا متوسط بدست می آوریم.
3) طرز تهیه لحیم سخت: از مخلوط نمودن 5 گرم طلا و 200 سوت کادمیوم آنرا تهیه مینمائیم، طرز درست نمودن بدین صورت است که: 5 گرم شمش طلا را در بوته کاملاً ذوب مینمائیم سپس کادمیوم را به آن اضافه نموده و سریعا بوته حاوی این ترکیب را تکان داده تا کاملاً مخلوط گردد آنگاه در ریژه می ریزیم.
طرز تهیه لحیم از طلای 18 عیار:
1) لحیم سخت و طرز تهیه آن از طلای 18 عیار: لحیم سخت که آنرا از ترکیب 10 گرم طلای 18 عیار و 3 گرم طلای شمش واگرم کادمیوم آنرا بدست می آوریم.
2) لحیم متوسط و طرز تهیه آن را از طلای 18 عیار: لحیم متوسط که از ترکیب 7 گرم طلای 18 عیار و 3 گرم طلای شمش واگرم کادمیوم آنرا بدست  می آوریم.
لحیم نرم و طرز تهیه آن:
لحیم نرم که از ترکیب 5 گرم طلای 18 عیار و 3 گرم طلای شمش واگرم کادمیوم آنرا تهیه می نمائیم.
طرز تهیه لحیم پلاتینی و پلادیم:
لحیم پلاتینی که 60 تا 70 درصد آن طلا و بقیه نقره و پالادیم می باشد.
باید بدانیم که لحیم کاری پلاتین با طلای سفید یا طلای زرد یا معمولی و موارد مشابه آنها مثل نقره با برنج و روش لحیم کاری سخت امکانپذیر می باشد.
لحیم نقره باید به رنگ نقره استرلینگ باشد و یا نزدیک به رنگ آن.

طلا چیست؟

آنچه از طلا می دانیم اینکه مهمترین فلز گرانبهای جهان می باشد ، این فلز از نظر اهمیت بازرگانی و اقتصادی از بالاترین درجه امتیاز برخوردار می باشد.
رنگ طلای خالص زردسیر است. بزرگترین قطعة طلای طبیعی که تاکنون استخراج گردیده و به ثبت رسیده است 6/95ک.گ است. علامت اختصاری طلا در جدول تناوبی عناصر AU، وزن مخصوص طلا 3/19 گرم بر سانتیمتر مکعب و دارای وزن اتمی 967/196 و عدد اتمی آن 79 می باشد. درجه ذوب آن 76/1064 درجه س، نقطه جوش آن 2700 درجه س است.
طلای خالص آنقدر نرم است که حتی با ناخن روی آن را می توان خط انداخت.
سختی آن 3-5/2 در مقیاس 10 قسمتی موس است و زمانی که مذاب آن بجوش آید، دود زرد و سبز رنگی از آن متصاعد میگردد و در مجاورت هوا و عوامل جوی دیگر تیره و کدر نمی­شود، زیرا با اکسیژن میل ترکیبی ندارد.
اغلب اسیدهای خالصی که برروی آن بی اثر هستند جزء اسیدسیلنگ (H2seo)
در مقایسه با فلزات دیگر خاصیت ورقه و مفتول شدن بیشتری دارد و دارای خاصیت کششی بالایی است، خاصیت چکش خواری زیادی دارد. در مقابل محلولهای قلیایی بسیار قوی و پایدار است. در محلول سیانور سدیم و سیانور پتاسیم حل میگردد.
استحکام کشش طلا 12 کیلوگرم بر میلیمتر مربع است. هرگز در مقابل حرارت تغییر رنگ نمیدهد و سیاه نمی شود. سنگهای معدنی طلا بنامهای کالاوریت و سپیلوانیت در طبیعت یافت میگردند. سطح شکسته آن، تیز و دندانه دار می شود.
بهترین حلال برای طلا ( تیزاب سلطانی ) است که مخلوتی از اسیدنیتریک (HNO2) و اسید کلریدریک (HCI) می باشد که جهت محک زند طلا بکار می روند.

عیار طلا چیست؟

عیار طلا عبارت است از میران خلوص یک ماده در وزن معین.
بعنوان مثال: اگر از هزار قسمت یک آلیاژ 500 قسمت آن را یک فلز تشکیل دهد عیار آن فلز را در آلیاژ 500 عنوان می کنند. خالص ترین نوع طلا را براساس استاندارد جهانی 24 نشان می دهد که به عدد یک ختم می شود. بدین ترتیب که اگر طلای 24 عیار را به 1000 قسمت تقسیم کنیم. 9/999 قسمت از 1000 قسمت آن طلا می باشد. زیرا بدست آوردن طلا با درجه خلوص 1000 مقرون به صرفه نمی باشد.
شمش طلا همان طلای 24 عیار می باشد که در اثر حرارت تغییر رنگ نمی دهد.
برای بدست آوردن عیار یک بدین ترتیب عمل می کنیم. 66/41=24÷1000
عدد 66/41 نشان می دهد که طلای دارای عیار را اگر به 1000 قسمت تقسیم کنیم تنها 66/41 قسمت از 1000 قسمت آن طلا می باشد. بدین ترتیب عیارهای دیگر طلا را می توان با ضرب کردن در عدد 66/41 بدست آورد.

پرداخت و رنگ بندی طلا

ابتدا مدل را در ظرف مسی قرمز (کاسه زاغاب) قرار داده و مقداری جوهر نمک (HCL) و یا جوهر گوگرد (H2SO4) همراه با مقداری آب بر روی آن میریزیم، بدین صورت که یک قسمت جوهر نمک یا جوهر گوگرد و 2 قسمت آب. سپس کاسه زاغاب را روی حرارت ملایم قرار می دهیم تا اینکه پس از مدتی مدل به رنگ زرد برنجی در¬می¬آید. مدل را از ظرف در آورده و در آب شستشو می دهیم (محلول مورد نظر را می توان در ظرفی پلاستیکی و یا شیشه¬ای ریخته و مجدداً برای دفعات بعدی از آن استفاده کرد.) کاسه زاغاب نیز حتماً باید با آب شسته شود. اگر مدت زیادی طلا در این محلول جوشانده شود باعث کسری وزن میگردد که مقرون به صرف نمی باشد. روشهای مختلف پرداخت می تواند طلا را به رنگهای متفاوتی در بیاورد که رایجترین آنها در بازار رنگهای زرد و قرمز است.
- قرمز کردن طلا:
در این حالت از زاغاب کردن (عملیاتی که در بالا ذکر شد) مدل را کاملاً خشک کرده و در پودر اسیدبوریک (HBO3) قرار می دهیم تا لایه نازکی روی کار را بپوشاند، سپس آنرا حرارت می دهیم (حرارت در حدی باشد که طلا سرخ نشود)کمی صبر می کنیم تا طلا سرد شود و مجدداً عمل زاغاب را تکرار می کنیم با این تفاوت که این بار میخواهیم اسیدبوریک روی کار از بین برود و برای این منظور کمی گرم کردن مدل در محلول زاغاب کافیست برای براق کردن و پرداخت نهایی مدل از فرچه سیمی و یا دستگاه پولیش ساچمه استفاده می کنیم.
- زرد کردن طلا:
برای زرد کردن طلا از شوره قلم و شوره دودی استفاده می کنیم.
شوره قلم =  یک کیلو شوره + نیم کیلو زاغ + 250 گرم نمک
شوره دودی  = یک کیلو نشادر + نیم کیلو شوره
شما می توانید شوره دودی و شوره قلم را به صورت آماده از بازار هم تهیه کنید.
برای زرد کردن ابتدا عمل زاغاب مدل را در ظرف آبی که قبلاً آماده کرده¬ایم میزنیم و بعد آن را به پود شوره قلم آغشته می کنیم و بعد آن را روی تخته نسوز گذاشته و حرارت می دهیم، بر اثر حرارت شوره روی کار کف می کند و به اصطلاح شوره می آید (اگر مدت بیشتری به حرارت دادن ادامه دهیم، شوره بعد از کف کردن روی کار میسوزد) .
سپس آن را دوباره در آب می¬اندازیم تا شوره ¬روی آن شسته شود، در این موقع ما طلایی به رنگ زرد مات داریم که برای براق کردن آن از شوره دودی استفاده می کنیم، این بار مدل را بعد از در آب انداختن در شوره دودی فرومیبریم تا کاملاً به آن آغشته شود، سپس به صورت ملایم حرارت می دهیم.
هنگام حرارت دیدن شوره روی کار دود می کند. بعد از مدت کمی حرارت دیدن مدل را در آب فرو می بریم تا شوره روی آن شسته شود، برای پرداخت نهایی آن را بوسیله دستگاه پولیش ساچمه و یا فرچه سیمی کاملاً براق می کنیم. در آخر مدلهای پرداخت شده طلا را بوسیله خاک اره خشک می کنیم.

فروشندگی طلا

فروشندگی:
انواع فروشندگی:    1) فروشندگی بنکداری      2) فروشندگی جز
- فروشندگی بنکداری:
به فروشنده ای بنکدار اتلاق میگردد که کارهای تولیدی کارخانجات طلاسازی را در وزنهای بالا خریداری نموده و به صورت عمده در اختیار مشتریان خود قرار می دهد. هر فروشنده یا اسم مغازه آن- نام خریدار- نوع جنس- عیار جنس با وزن- اجرت هر گرم وزن کل- اجرت کل و نحوة تسویه حساب در قسمت تسویه حساب اگر مقداری از طلا یا اجرت باقی مانده باشد، در همان قسمت قید می گردد.
هر فروشنده بنکدار سود خود را به صورت درصدی به اجرت ساخت اضافه میکند که معمولاً بین 20 تا 30 درصد اجرت هر گرم است.
فروشنده هایی دیگر وجود دارد که کار بنکدار را به صورت سیار انجام می دهد، به این فروشندگان اصطلاحاً کیفی گفته می شود و کار را در مغازه ها ارائه می کنند. این فروشندگان کارت و مجوز رسمی از اتحادیه طلا و جواهر دارند و بدون داشتن این مجوز از رسمیت کامل برخوردار نیستند.
- فروشندگی جزء:
در این نوع فروشندگی طلاهای خریداری شده از بنکدار به صورت جزئی به معرض فروش میرسد و برای این نوع فروشندگی چهار عامل باید فراهم گردد:
1- قیمت روز طلا:
قیمت روز طلا یا مظنه یا فی طلا هر سه به یک معنی می باشد. قیمت طلا براساس هماهنگی لازمه بین اتحادیة طلا و جواهر با بانک مرکزی ایران مشخص میگردد و همچنین تغییر در اوضاع سیاسی و نحوة ثبات اقتصادی در آن دخیل است، بطوریکه همزمان با افزایش نابسامانی سیاسی در هر کشوری قیمت طلا نیز بعلت پشتوانه بودن آن در حال افزایش خواهد بود. معمولاٌ در ایران مظنه را براساس یک مثقال طلای 705 یا 17 عنوان می کنند که فروشنده می تواند آنرا تبدیل به گرم و هر عیار مورد نیاز خود نماید. قیمت یک گرم طلای 18 عیار آب شده نیز بعنوان مظنه استفاده میگردد. مثال یک مثقال عیار 17 مقدار 170000 ریال باشد، قیمت یک گرم طلای عیار 18 و 22 و 14 را محاسبه کنید؟    
2- اجرت:
به مقدار پولی که بابت هر گرم ساخت به کارخانه و کلاً به بنکدار پرداخت میگردد، اجرت میگویند. اجرت کار تنوع خاصی دارد و کارهایی که مدل جدیدتری باشند، معمولاٌ اجرات بالاتری دارند. اجرت در جواهرسازی بعلت دقت زیاد کار و همچنین احتمال کسری زیادتر و استفاده از سنگهای قیمتی که احتمال شکستن آن وجود دارد، معمولاً بالاتر است و بعضی اوقات تا 4 الی 6 برای قیمت طلا نیز رسیده است. در کشورهای اروپایی نوع کار اجرات دارد، یعنی اجرت را با فلز نمی¬سنجند، بلکه کار انجام شده می سنجند. ولی در ایران یک نوع کار برروی دو فلز اجرتهای متفاوتی دارد. مثلاً کار قلمزنی برروی طلا گرمی 4000 ریال و برروی نقره گرمی 400 ریال می باشد.
3- وزن:
معمولاٌ با یکی از چهار نوع ترازوی زیر عمل توزین انجام میگردد:
1) ترازوی یک کفه¬ای با دقت 1/0 گرم
2) ترازوی دو کفة طرح آلمان با دقت عمل 01/0 گرم
3) ترازوی دیجیتال با دقت عمل 001/0 گرم
4) ترازوی آنالیتیک با دقت عمل 0001/0 گرم
حساسیت ترازوی آنالیتیک باعث محدودیت استفاده از آن شده است.
4- سود فروشنده:
عرف عام در بازار بین 5% الی 10% می باشد. با داشتن این چهار عامل می توان قیمت فروش را به سهولت محاسبه نمود.
فروش محاسبه:
قیمت کل = 8%+ (وزن کل× (اجرت هر گرم+ قیمت هر گرم))
مثال1) گوشوارة میله ای به وزن 800/5 گرم مورد نظر مشتری می باشد. اگر اجرت هر گرم 2000 ریال باشد و قیمت هر گرم طلای 18 عیار 40000 ریال باشد قیمت کل را محاسبه کنید؟
قیمت کل گوشواره
263088=19488+243600=8%+[800/5×(2000+40000)]
قابل توجه فروشندگان محترم:
1- بعضی کارها آبکاری شده ارائه می کنند لذا جهت اطمینان کامل قسمتی از آن را سوهان زده و سپس تیزآب به آن اضافه نمائید.
2- جهت اطمینان از سکه های منات قدیم که عیار آنها 22 می باشد، نیاز به تجربه دارد. ولی می توان با خم کردن و همچنین حرارت دادن آنرا نیز آزمایش کرد. اگر به راحتی خم شوند و در مقابل حرارت به رنگ خرمائی درآید، عیار آن 22 است.
3- خرید و فروش بدون فاکتور موجب پیگرد قانونی است.
4- برای امتحان پلاتین و طلای سفید عملی ترین روش حرارت دادن است چرا که پلاتین در مقابل حرارت سیاه نمی شود ولی طلای سفید در مقابل حرارت سیاه می شود.
5- برای براق ماندن طلاهای داخل ویترین مقداری آبلیموی تازه در آب داخل لیوان ریخته و در گوشه ای از ویترین قرار دهید تا اثر تشعشعات نوری لامپها را بگیرد و همچنین و ماهی یکبار در آب کاملاً گرم و پودر شوینده قرار داده و با فرچه نرم بشوئید. سپس آنها را در خاک اره خشک کنید و یا از یک دستگاه خشک کن (سشوار) استفاده کنید.
6- همچنین برای براق کردن می توان از پولیش طلا که به دستمال سفید و تمیزی مالیده شده استفاده کرد و بعد از آن نیز آن را با دستمال کاملاً تمیز پاک کنید.
7- فروشندگان برای شناخت طلا باید تیز آبهای 17-18-14 داشته باشد تا تخمین حدودی عیار را انجام دهند.
8- در هنگام خرید طلاهایی که حالت تو خالی دارند حدالامکان آنها خورد کرده بعد وزن کنید چرا که احتمال وجود مواد شوینده و گرد و خاک و هر شیء دیگر وجود دارد.
9- از ریختن تیز آب بر روی دست خودداری کنید.
10- برای استفاده بهتر و دقیق تر از ترازوی دیجیتال آن را در محفظه ای بسته قرار دهید.
11- در صورتی که قطعة طلای مربوطه فاقد مارک باشد و عیار آن نیز درست باشد معمولاً آنرا با عیار 705 خرید می کنند مگر آنکه ری گیری گردد.
12- در هنگام خرید کارهای نگین دار کم ارزش وزن نگین را از وزن کل به طور حدسی کم نمائید. نگین هایی نظیر فیروزه و عقیق ارزش زیادی در برابر طلا ندارند ولی در موقع فروش وزن آن کم نمی گردد.